Research voor Beleid

Menselijke maat van scholen - schoolgrootte vanuit leerlingperspectief

20-5-2010

In politiek en media woeden discussies over de effecten van schaalvergroting in het onderwijs op de kwaliteit van het onderwijs en het schoolklimaat. Deze discussie over de "menselijke maat" van scholen wordt zelden gevoerd aan de hand van resultaten van onderzoek. Ook het perspectief van de leerling ontbreekt tot nu toe grotendeels in de discussie. Daarom heeft scholierenorganisatie LAKS Research voor Beleid gevraagd het leerling-perspectief op schoolgrootte in kaart te brengen.

Door een aantal groepsgesprekken met leerlingen op grote en kleine scholen en een panelonderzoek onder 800 leerlingen onderzochten we of en hoe bepaalde vormen van schaalgrootte positieve of negatieve effecten hebben op en voor leerlingen.

Als leerlingen praten over hun school of over de grootte van hun school, dan is het uitgangspunt hun schoollocatie of vestiging. Het niveau van de school als instelling of bestuurlijke grootte is bijna niet relevant voor leerlingen. De gemiddelde vestiging telt 730 leerlingen. Het merendeel van de leerlingen is tevreden over de grootte van zijn school. Uit het onderzoek kwam ook naar voren dat scholen vaak hun vestigingen weer kleiner organiseren.

Eerder onderzoek liet zien dat schoolgrootte niet uitmaakt voor de kwaliteit van het onderwijs. Wel leek de grootte van een school een klein effect te hebben op het schoolwelbevinden van leerlingen. Dat is in dit onderzoek door de leerlingen bevestigd. Volgens leerlingen is een kleine school niet per se een betere school. Leerlingen gaven in de groepsgesprekken voor- en nadelen van kleine en grote scholen. Leerlingen verwachten positieve effecten van de grootte van een school op de diversiteit, faciliteiten en mogelijkheden en de buitenschoolse activiteiten. Leerlingen verwachten dat kleine scholen overzichtelijker en veiliger zijn, dat het contact tussen leerlingen onderling en het contact met leraren er beter is.

Uit panelenquete blijkt dat leerlingen op scholen met meer dan 1000 leerlingen daadwerkelijk ook minder tevreden zijn over de overzichtelijkheid en het contact tussen leerling en leraar. OP alle andere onderwerpen waren er geen verschillen tussen leerlingen op grote en kleine scholen, gemiddeld zijn ze even tevreden over hun school.

Hier vindt u het volledige rapport.

Klik hier voor het nieuwsarchief