Research voor Beleid

Onderzoek leges en heffingen Haarlemmermeer

30-1-2012

Voor diverse producten, van bouwvergunningen tot en met een rijbewijs, worden leges of rechten geheven op basis van de gemeentelijke legesverordening die elk jaar door de gemeenteraad wordt vastgesteld. De Rekenkamercommissie van Haarlemmermeer selecteerde de kostendekkendheid van leges en heffingen als onderwerp voor onderzoek, omdat bij de raad onzekerheid bestaat over de mate waarin de verschillende leges en rechten kostendekkend zijn en de redenen voor eventuele onderdekking.

Leges zijn van toepassing op het gebruik van diensten of producten van de overheid waarbij tegenover de betaling door de burger een individueel aanwijsbare tegenprestatie staat. In de Gemeentewet is verder bepaald dat de gemeenten geen winst mogen maken over deze producten of diensten.

Voor het onderzoek in de gemeente Haarlemmermeer zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd:

  • In hoeverre zijn de leges en heffingen in Haarlemmermeer kostendekkend?
  • Is de kostentoerekening conform de hiervoor geldende voorschriften?
  • Waarborgt de betrokkenheid van raad, college en ambtenaren van verschillende afdelingen voldoende een zorgvuldige tariefbepaling en toepassing van de leges en heffingen?
  • Hoe verhouden de leges/tarieven van gemeente Haarlemmermeer zich tot de tarieven in andere gemeenten?

Aanpak
Het onderzoek bestaat hoofdzakelijk uit een analyse van de beleids- en verantwoordingsdocumenten en dossiers, en interviews over de toepassing van leges en heffingen in de praktijk en de informatievoorziening en besluitvorming hierover.

Aandachtspunten
Zowel kosten als tarieven kunnen worden vergeleken en gebenchmarkt met andere gemeenten. Eén van de vragen is, of dit middel in Haarlemmermeer wordt ingezet om tot kostenbeheersing te komen. Daarnaast wordt in het onderzoek bezien of tarieven elk jaar min of meer automatisch geïndexeerd worden of dat tariefwijzigingen gebaseerd zijn op veranderingen in kosten.

Casussen
Het is in het kader van het beoogde onderzoek niet mogelijk om voor alle gemeentelijke leges de kostenopbouw en de verhouding tussen kosten en tarieven uit te werken. In het onderzoek werken wij daarom zeven voorbeelden uit in de vorm van een casus. Daarnaast toetsen wij meer algemeen of de gemeente voldoende waarborgen heeft georganiseerd voor een ‘goed’ en rechtmatig gebruik en toepassing van de leges. De casusgewijze uitwerking en intergemeentelijke kostenvergelijking heeft betrekking op paspoort, evenementenvergunning, bouwvergunningen, afvalinzameling, rioolheffing, grafrechten en ontheffing van de winkeltijdenwet.

Wat levert het op?
Met het onderzoek beogen wij concrete aanbevelingen te leveren voor de gemeente ter verbetering van de toepassing van leges door de gemeente. Hierbij zal een uitsplitsing worden
gemaakt naar verbeteringsmogelijkheden voor gemeenteraad en College van B&W.

Klik hier voor het nieuwsarchief